Witam kolegów!!!
Uprzejmie proszę o komentarze do następującego problemu.
Jest budynek z uziemieniem otokowym. Uziemiony punkt rozdziały PEN na PE i N w złączu kablowym. W rozdzielni głównej zabezpieczenie przeciwprzepięciowe typu B+C.
W protokółach odbiorczych jako wartość graniczną uziemienia wpisano 10 Om.
Podobno jest to ze względu na zabezpieczenia przepięciowe.
Niestety, przewertowałem przepisy i normy i nic takiego nie znalazłem.
Może ktoś z kolegów spróbuje podjąć wyzwanie.
Jaka powinna być dopuszczalna maksymalna wartość uziemienia w tym przypadku???
Jeśli ktoś jest w stanie podać w jakiej normie jest coś takiego to będę wdzięczny.
Pozdrawiam
Wojtek
W żadnej, przynajmniej ja się nie spotkałem z taką, okreśłoną wartością. Jest podawana natomiast wartość uziemienia do instalacji piorunochronnej. A dla ograniczników to raczej zalecenia producentów tych ochronników. Sam jestem ciekawy czy mam rację. Bardzo ciekawy temat.
Witam.
Proszę zajrzeć do PN-EN 62305-3:2009 p. 5.4.1
(norma wycofana, zastąpiona przez PN-EN 62305-3:2011) - Sklep PKN
Dziękuję za szybką odpowiedź.
Niestety nie mam dostępu do tej normy.
Czy mógłby kolega napisać jak powinna być ta wartość uziemienia???
Pozdrawiam
Wojtek
Ze względu na rozpływ pioruna i minimalizację niebezpiecznych przepięć norma zaleca 10 om
Z tego co ja kojarzę w przywołanej normie jest ogólnikowo wspomniana wartość nie więcej niż 10Ohm dla urządzeń piorunochronnych LPS.
Dla urządzeń SPD być może kolegę zainteresują wartości podane w załączniku E do normy PN-EN 62305-1:2008 (nowszej nie mam i nie sprawdzałem nawet w tej chwili czy już jest zastąpiona).
Tablica E1 podaje szereg wartości umownych impedancji uziemienia w uzależnieniu od rezystywności gruntu. Sporo danych więc trudno to zacytować. Ale w skrócie - dla wszystkich klas LPS (I, II, III i IV) w zakresie przeciętnej rezystywności za jaką uznaje się 500 ohm x m, wymagane Z1=10 ohm.
Niewiele tak na szybkiego pomogłem, ale powodzenia.
Pozdrawiam,
MK
Dziękuję za podpowiedzi- będę drążył temat
Pozdrawiam
Producent przepięciówki podaje warunki podłączenia. Długość przewodów i przekrój. Jeżeli wykorzystuje Pan otok, to wie kolega jakie są jego parametry. Jak się pytamy, to rozsądnym jest podanie parametrów sieci. Nie można dyskutować, kiedy może się okazać, że otok powinien dać uziemienie mniejsze niż 5 Ohm. Moc zasilania i wiemy wszystko! A jak się osiągnie 1 Ohm, to będzie źle. Wszystko na ten temat
A kto powiedział że musi to być koniecznie otok ?
Mogą to być uziomy pionowe, które są o niebo lepsze od otoku.
Wydzielone uziemienie odgromowe, głębokie może stać się wkrótce najleszym rozwiązaniem do odprowadzania prądów piorunowych. I to w dodatku nie zawiązane z uziemieniem fundamentowym.
Może co niektórym nie mieści się to w głowie ale pożyjemy, zobaczymy, może najbliższa nowelizacja normy 620305 (?) uwzględni ten fakt.
Istnieją już takie rozwiązania poza granicami naszego kraju. Niestety nie mam na to dowodu w postaci zdjęcia.
Witam
Kolego melon, z całym szacunkiem dla Ciebie, ale mam pytanie:
Czy widział Kolega kiedyś symulację komputerową rozpływu prądów z instalacji odgromowej?
Jeśli nie, polecam program AGROS. Można tam zobaczyć na własne oczy jak rozpływają się owe prądy.
Mnie uczono, że prąd rozpływa się klinem, tzn: im dalej w głąb ziemii, tym prądu mniej.
Tym samym, muszę zakwestionować teorię Kolegi o uziemieniach pogrążalnych pionowych (szpilkach).
Podsumowując, tak na chłopski rozum, to;
Uziemienia należy stosować szerokie, a nie głębokie, z czego wynika, że otok jest lepszy niż szpilka.
Pozdrawiam
Do instalacji odgromowej to sprawa kontrowersyjna.
Przy otoku i tak nie uzyska kolega jednorodnego rozpływu prądu na całej jego długości. Zawsze największy prąd powstaje przy pierwszym styku uziomu z gruntem. I chyba lepiej jak pozostały prąd zostanie odprowadzony głębiej przez uziom pionowy niż płycej poprzez uziemienie otokowe. Gdzie wystąpi większe napięcie krokowe lub dotykowe na częściach przewodzących związanych z ziemią dla urządzeń zewnętrznych.
Następuje ciągły rozwój techniki i technologi, to co uczyli 20 lat temu w dzisiejszych czasach może być nieaktualne i przestarzałe.
Mnie uczyli na zaocznych w zeszłym roku. Pokazywali naocznie, że otok lepszy. Może się mylili… Jeśli chodzi o czas, to myślę, że milisekundy, to jest max…
a jak to mówią… od wartości prądu, i czasu jego przepływu.
I kurde wszyscy mają rację. Błąd polega na tym że nie rozróżniane są uziemienia i ich różne funkcje.
Jeżeli ogranicznik likwidować ma przepięcia których żródłem sa uderzenia piorunowe to oczywiscie lepszym jest uziemienie odgromowe - pionowe, a jeśli przepięcia są komutacyjne- łączenioowe z instalacji elektrycznej to uziemienie ochronne - jest poziomme bo taki wektor mają prądy wyrónawcze instalacji energetycznej. Widzę że nie bardzo zrozumiała jest funkcja samego uziemienia.
W aspekcie poprawnej pracy ogranicznika przepięć wewnątrz obiektu nie istnieje kryterum wymaganej rezystancji tzw. uziemienia przepięciowego. To jest moje zdanie.
K.M.
To dlaczego producenci osprzętu ogromowego podają i w normach można spotkać wartość 10 ?
Fundametnowego się nie podaje bo tam jest poniżej tej wartości.
Witam
Liczę, analizuję i wyznaczam i co bym nie założył i jak bym nie liczył wychodzi mi całkiem inny ten wektor. Może Kolega pomóc mi gdzie popełniłem błąd. Zastanawiam się czy przypadkiem nie przyjąłem przenikalność względnej poprzecznej otocznia przewodnika o złej wartości. Oczywiście przy założeniu, że przekrój poprzeczny otoczenia w osi prostopadłej do przewodnika jest wielokrotnie większy od przekroju przewodnika, a jego rezystancja jest na tyle mała dla rozpatrywanych częstotliwości, że można ją pominąć i w analizie uwzględniać tylko reaktancję z poprawą Hamlerte’a.
Nie mam przy sobie literatury i tak liczyłem na szybko z pamięci. Nie jestem też pewien czy zamiast przenikalności poprzecznej nie powinno się podstawiać podłużnej. Może w tym tkwi mój błąd?
Powiem wam że jestem pod wrażeniem ! Na każdy temat każdy ma swoje zdanie… Czegokolwiek dowiedzieć się od nas fachowców to rzecz niemożliwa. Każdy robi jak uważa za stosowne, znalezienie filmiku jak wbić szpilkę poprawnie i jak ja połączyć z rozdzielnia graniczy z cudem tak samo jak wypełniony protokół z pomiarami które też każdy robi jak chce… Boże pomóż nam biednym elektrykom… Dzieje się tak dlatego że nie mamy jasno sprecyzowanych przepisów ! Normy niby są ale prawnie nie trzeba ich się trzymać do odbioru instalacji teraz przeczytałem ze komisja powinna sie skladac z trzech osób … ITP Itd. piiiiiiiiii
Cóż…
Ja z kolei widziałem w moich źródłach, dwie wartości graniczne. Jedna 10Ω, a druga 7Ω.
Koledzy wybaczcie odkopywanie tematu sprzed lat. Zagadnienie interesuje mnie jednak bezpośrednio i uznałem, że skoro jakieś wypowiedzi już padły to szkoda zakładać nowy temat. Jeśli popełniam faux pas i lepiej zacząć dyskusję od nowa, przepraszam i proszę o zwrócenie uwagi.
Zakładając zatem brak instalacji odgromowej / LPS ale istnienie ochronników przeciwprzepięciowych – czy istnieje jakakolwiek przesłanka prawna lub normowa dla konkretnej wartości rezystancji uziemienia wynikająca z ich instalacji? Przejrzałem trochę norm i publikacji brażowych w zakresie fotowoltaiki (w której zabezpieczenia SPD są dość szeroko stosowane) w nadziei, że trafię na źródło mitycznego „10Ω bo przepięciówka”, ale konkretnych rekomendacji w tym zakresie nie znalazłem:
[list]
Wzmiankę rekomendującą rezystancję uziemienia ograniczników przepięć nie przekraczającą 10Ω znalazłem w normie PN-E-05100-1:2000
roboczymi gołymi[/i] (pkt. 10.3.3) i na te zapisy powołuje się np. Energa w wytycznych do projektowania budowy linii SN. Ale zgodzimy się chyba wszyscy, że jest to dość odległa tematyka od zabezpieczenia przeciwprzepięciowego instalacji odbiorczej w domku jednorodzinnym.
[quote=“mirekkolodziej, post:6, topic:10463, full:true, full:true”]
Dla urządzeń SPD być może kolegę zainteresują wartości podane w załączniku E do normy PN-EN 62305-1:2008 (nowszej nie mam i nie sprawdzałem nawet w tej chwili czy już jest zastąpiona).
Tablica E1 podaje szereg wartości umownych impedancji uziemienia w uzależnieniu od rezystywności gruntu. Sporo danych więc trudno to zacytować. Ale w skrócie - dla wszystkich klas LPS (I, II, III i IV) w zakresie przeciętnej rezystywności za jaką uznaje się 500 ohm x m, wymagane Z1=10 ohm.
[/quote]
Po pierwsze, wskazana tabela ma być chyba raczej pomocą w wyliczeniu prądu przepływającego przez zewnętrzne części przewodzące i linie połączone do obiektu, w który nastąpiło wyładowanie, a nie rekomendacją odnośnie rezystancji uziemienia wymaganej dla SPD. Po drugie, dotyczy LPS, a w opisywanym przypadku rozpatrujemy sytuację bez LPS.
[quote=“mirekkolodziej, post:6, topic:10463, full:true, full:true”]
Producent przepięciówki podaje warunki podłączenia. Długość przewodów i przekrój.
[/quote]
[quote=“mirekkolodziej, post:6, topic:10463, full:true, full:true”]
To dlaczego producenci osprzętu [color=#FF0000]ogromowego[/color] podają i w normach można spotkać wartość 10 ?[/quote]
[quote=“mirekkolodziej, post:6, topic:10463, full:true, full:true”]
Ja z kolei widziałem w moich źródłach, dwie wartości graniczne. Jedna 10Ω, a druga 7Ω.
[/quote]
Nie tylko w tym ale wielu innych wątkach przewija się sugestia, że konkretne wartości wymaganej rezystancji uziemienia podają producenci ochronników. Jeśli chodzi np. o linie napowietrzne, owszem – ale co z bardziej prozaicznym domkiem jednorodzinnym? Przejrzałem kilkanaście takich instrukcji instalacji różnych producentów, wraz z broszurami dodatkowymi. Długości przewodów, pole przekroju – tak, ale w żadnej dotyczącej ochronników AC bądź DC nie trafiłem na wymóg zejścia poniżej jakiejś konkretnej rezystancji uziemienia.
Będę wdzięczny za pomoc bardziej doświadczonych i obeznanych z tematyką SPD kolegów bo być może coś przeoczyłem. Ale jeśli nie i wymogu lub choćby rekomendacji konkretnej rezystancji uziemienia przy SPD bez LPS nie ma nigdzie z wyjątkiem przekonań wielu elektryków / projektantów / instalatorów, warto chyba móc to definitywnie stwierdzić.
Zajrzyj kolego do normy PN-EN 62305-3 rozdz.5.4.1
[quote=“elmontjs, post:19, topic:10463, full:true, full:true”]
Zajrzyj kolego do normy PN-EN 62305-3 rozdz.5.4.1
[/quote]
Dziękuję, faktycznie tu jeszcze nie zaglądałem. Żeby może innym kolegom przybliżyć punkt pozwalam sobie zacytować:
[quote]5.4 Earth-termination system
5.4.1 General
When dealing with the dispersion of the lightning current (high frequency behaviour) into the ground, whilst minimizing any potentially dangerous overvoltages, the shape and dimensions of the earth-termination system are the important criteria. In general, a low earthing resistance (if possible lower than 10 ohm when measured at low frequency) is recommended.[/quote]
Tyle, że warto mieć na uwadze kontekst tej rekomendacji. Tytuł całego rozdziału to External lightning protection system, zewnętrzne urządzenia piorunochronne, definiowane przez samą normę w pkt. 5.1.1 jako:
[quote]The external LPS is intended to intercept direct lightning flashes to the structure […] and conduct the lightning current from the point of strike to ground.[/quote]
Chodzi zatem o rezystancję uziemienia dla odgromówki, która jak powszechnie wiadomo nie powinna faktycznie zwykle przekraczać 10 omów (choć czasem i to jest niemożliwe do osiągnięcia). W rozpatrywanym przypadku mamy jednak SPD bez odgromówki.
Ps. Kolegom też ucina tekst po wstawieniu symbolu jednostek rezystancji?