Witam
Jestem początkującym elektrykiem upr E ( Proszę o wyrozumiałość) i wykonuję pierwszą instalację w nowym domu jednorodzinnym. Dom nie wymaga ochrony odgromowej. Jak to często bywa (wnioskuje przeglądając forum) uziom fundamentowy nie został wykonany wcześniej (taką sytuację zastałem). Pod 30 cm warstwą gleby grunt piaszczysty. Dostałem się do pręta zbrojenia w fundamencie (pręty łączone są drutem wiążałkowym) Wydaję się mi ( Proszę o wyrozumiałość) że jako uziemienie budynku będzie to mało i chcę połączyć to z kilkunastoma (ile?) metrami wkopanej w ziemię (jakie są zasady układania?) bednarki. Do całości chcę podłączyć w domu koniec WLZ, (przewód YKY 10mm2 dł. 45m od złącza - jest tam oczywiście uziemione) przępięciówkę i przewody z GSW łazienki iosłonę przewódu telefonicznego. w projekcie brak informacji na temat sposobu wykonania uziomu. Woda i inne media są w PCV. Mimo iż wiele godz. spędziłem przegladając archiwum forum i wyszukiwarki nie znalazłem odpowiedzi.
Pozdrawiam Mateusz
źle szukałeś
http://ise.pl/forum/viewtopic.php?t=7781&postdays=0&postorder=asc&start=40
http://www.ochrona.net.pl/Odgromowa_7.pdf
wpisałem w google uziom i pojawiło się tego wiele tu:
Zbrojenie w betonie zostaw. W betonie stal nie koroduje jak odbijesz beton zacznie się korozja.
W powyższym linku znajdziesz coś dla siebie
powodzenia.
Stanisław C.
Bardzo dziękuje za podpowiedź. choć już wykułem w betonie dostęp do zbrojenia,posłucham i zrezygnuje. Po przeczytaniu materiałów chciałem wykonać otok budynku. Doświadczony elektryk mnie jednak wyśmiał i mówi że wystarczy ułożyć bednarkę w jednym wykopie z kablem wlz tj ok 10 - 15 cm nad nim nieco nad folia oznaczającą trasę kabla i połączyć z uziemieniem złącza. Czy będzie to poprawne lub w granicach akceptowalności?
pozdrawiam Mateusz
Witam!
Nie bardzo rozumiem sens owej rady. Jakie bowiem zadanie ma ta bednarka ponad kablem ułożona spełniać?
Czy tylko służyć ma galwanicznemu połączeniu GSU (w obiekcie) z uziemieniem szyny PEN w złączu, czy może ma być również uziemieniem tejże szyny.
Innymi słowy chodzi o to by funkcjonalność rozwiązania nie uległa zmianie w przypadku przerwania ciągłości. A tak płytkie jej ułożenie może to znakomicie wykluczyć. Nawet mimo tego, że norma nie narzuca nam żadnej wartości rezystancji tego uziemienia. Ale wiadomo, że im mniej tym lepiej.
Kiedyś miałem do czynienia z identyczną sytuacją.
Bednarka została ułożona jednak poniżej kabla YKY 4x16 i oczywiście została połączona z uziomem złącza.
Witam Kolegę MateuszHa i wszystkich uczestników forum!
Kolega MateuszHa w swym poście przekazał informacje, co do których pozwolę sobie ustosunkować się.
Czy inwestor został o tym poinformowany?
…uziom fundamentowy nie został wykonany wcześniej
Dopóki nie będzie obowiązku i zapisu w normach branży B, dopóty my elektrycy będziemy spotykać się z taką sytuacją. Polecam normę DIN 18014: Fundamenterder jako “zasadę wiedzy technicznej”.
Brak informacji o rodzaju sieci (patrz: warunki przyłączenia wydane przez ZE). Rozumiem, że uziemiany będzie punkt rozdziału PEN na PE i N oraz GSW instalacji wchodzących do budynku. Jeśli będzie wykonywany wykop to należy go wykorzystać do ułożenia bednarki.
Kabel i benarkę należy ułożyć zgodnie z normą N SEP-E-004 - Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe pkt. 3.1.1 str. 12 i 13 (“zasada wiedzy technicznej”).
Do nabycia w sklepie ISE:
http://ise.pl/sklep/product_info.php?cPath=2&products_id=9125&osCsid=0bf852701e1a822bd981af68f576fa1c
Podpowiem tylko tyle, że piasek, którym zasypuje się kabel nie dość, że ma dużą rezystywność, to jeszcze działa jak dren.
Z kolei ciepło z obciążonego kabla wędruje do góry i suszy warstwę nad kablem. Kabel oczywiście ułożony w rurze.
Rozumiem, że ZE pozwolił na uziemienie PEN w złączu a nie pozwolił na oddzielenie PE od N? Zakładam, że do złącza sieć jest w układzie TN-C.
Jakie jest zabezpieczenie w złączu? Czy kabel jest dobrany zgodnie z PN-IEC 60364-5-523?
Czy przy długości 45 m sprawdzono spadki napięcia przy załączonym podgrzewaczu przepływowym?
To po co uziemione połączenia wyrównawcze w łazience?
I jeszcze jedno pytanie na koniec:
- Skąd wiadomo, że nie potrzeba wykonywać instalacji odgromowej?
Dziękuję kolego MateuszHa, za zwrócenie się z zapytaniem do forum. Wielu wykonawców na miejscu kolegi nie miałoby wątpliwości 
.
Witam Kolegów
Bardzo dziękuje za za zainteresowanie tematem.
cytat z wypowiedzi Kolegi Borsuk:
“Brak informacji o rodzaju sieci (patrz: warunki przyłączenia wydane przez ZE).” i “Rozumiem, że uziemiany będzie punkt rozdziału PEN na PE i N oraz GSW instalacji wchodzących do budynku.
Rozumiem, że ZE pozwolił na uziemienie PEN w złączu a nie pozwolił na oddzielenie PE od N? Zakładam, że do złącza sieć jest w układzie TN-C.
Jakie jest zabezpieczenie w złączu? Czy kabel jest dobrany zgodnie z PN-IEC 60364-5-523?
Czy przy długości 45 m sprawdzono spadki napięcia przy załączonym podgrzewaczu przepływowym?”
Warunki ZE: Układ sieciowy instalacji z punktu widzenia ochrony od porażeń:TN-C
.
Podstawowe informacje o wykonywanej instalacji czerpie z “Projektu budowlanego przyłącza kablowego 380/220V w budynku mieszkalnym w…” wykone przez firmę projektową. Napisano tam o budowanym złaczu : " Do złącza ze słupa wprowadzić uziom i dokonać rozdziału przewodu ochronnego PE i zera roboczego" Samo złącze RL-2b zostało wykonane 1 rok temu przez pracownika ZE. Złacze jest gotowe ale jest to narazie jako zasilenie budowy za licznikiem w złaczu jest gniazdo(zabezpieczone 3x16A) Docelowo chce zmienić zabezpieczenie do budynku (licznik oczywiście dalej nad złączem ) S193C25 i przeznaczyć do plombowania i z tego juz na rozdzielnie budynku
Wspomniany wyżej projekt zawiera obliczenia dla WLZ na YKY 5x10mm2 jednak dla długości tylko 25m - a z zapasami po 2 metry przy budynku i złaczu wychodzi 45m!
Z wykonywanym uziemieniem chodzi mi o to by było to GSU budynku (czyli by podpiąć do niego ochronniki przepięciowe WO 280/15 (3 fazy i zero) i przewód PE z tablicy rozdzielczej. i ewentualne metalowe częśc z jeszcze nie wykonanej instalacji CO. Gazu brak.
Ponieważ instalacja wodna będzie z pcv (jak rozumiem przewodnośc wody pitnej o twardości ok13dH powinnna się zgubić na kilku metrach), wanna akrylowa nie planuje więc już połączeń wyrównawczych.
W łazience będzie pralka (gniazdo (nie pralka) jest powyżej 2,4m) od wanny. (całość instalacji w domu planuje zabezpieczyć jednym trójfazowym wyłacznikiem różnicowoprądowym przeciwporażeniowym 30mA) a może lepiej byłoby jakoś inaczej?
To że dom nie wymaga instalacji odgromowej wnioskuje z analizy wielu artykułow na ten temat np.http://www.ochrona.net.pl/zasady_o.html.
Budynek jest jednorodzinny parter z poddaszem użytkowym. Dach wykonany z dachówki, antena planowana poniżej wysokości komina, zachodnie mazowsze…
trochę za dużo wątków ale chciałem podać jak najwięcej informacji jako odpowiedź na pytania kol. Borsuka
pozdrawiam Mateusz
Witam!
Nie ma żadnego uzasadnienia układanie kabla 5x od złącza do rozdzielni głównej w budynku. I tak przewód PE musi być połączony z uziemioną GSU.
Również jeden wyłącznik RCD na całą instalację nie jest najszczęśliwszym rozwiązaniem.
Witam kolegów.
Pomorska ENERGA nie odbierze WLZ-tu jeśli nie będzie miał 5-ciu żył, tak więc tu widziałbym uzasadnienie. Ostatnio spotkałem się z projektem który przewidywał ułożenie bednarki ze złącza do GSW, długość WLZ jakieś 30 metrów, możliwe że to ten podobny projekt.
To takie samo uzasadnienie jak: NIE, BO NIE.
E. Musiał opisał krótko i dosadnie zapis w rozporządzeniu nakazujący stosowanie oddzielnych przewodów N i PE w obwodach rozdzielczych i odbiorczych.
Jeżeli przejdzie jeszcze metalowe ościeże drzwi, bez połączeń wyrównawczych, tak WLZ cztero-przewodowy już nie.
Dlaczego?
Odpowiedź jest TU
W Galicji takich restrykcji nie ma (a może i są, ale gdzieś dalej, bo tu każdy RE (w jednym ZE) prowadzi własną politykę).
Może to głupie o co zapytam (ale jestem nowicjuszem).
to może nie trzeba robić uziemienia budynku skoro kabel (YKY 5x 10) będzie uziemiony w złączu ??? .
W projecie jest narysowany uziom i o ten uziom ciągle pytam (inny niż uziom złącza) do którego chcę przyłaczyć przepieciówkę i przewody PE instalacji. (postaram się zrobic skan projektu)
Chodzi mi o typowe rozwiąznie budynek zwykły jednorodzinny. Budynek wykonywany na terenie ZE Łódź. Dziekuje za odpowiedzi
Mateusz
Witam!
Sam widzisz ile szkody wprowadził bezsensowny i bzdurny zapis umieszczany przez niektórych dystrybutorów energii w TWP nakazujący dokonanie rozdziału na N i PE w złączu kablowym.
Do czego ma ów wymóg doprowadzić?
Ano chyba tylko do tego, by niektórzy “wynalazcy” kwestionowali zasadność wykonania uziemionej GSW w obiekcie.
Nie ma natomiast żadnych przeszkód, by oba uziomy (złącza i GSW były ze sobą połączone). Ale połączone pod ziemią bednarką a nie nic nie dającą a wręcz szkodliwie zbędną żyłą PE w wlz.
I nie ma żadnych podstaw byś dalej upierał się przy zastosowaniu kabla z pięcioma żyłami, ponieważ norma dopuszcza wykonanie podziału na N i PE w rozdzielni głównej obiektu jeśli miedziana żyła PEN ma przekrój wiekszy niż 10mm2.
nakazujący dokonanie rozdziału na N i PE w złączu kablowym
Zdecydowanie bezsensowne w sieci zasilającej TN-C, to jest nabijanie kasy producentom kabli, podejrzewam jakiś szwindel
I tak przeważnie wlz dla domku to 10, 16 mm2
Witam
Z całym szacunkiem kolego kkas 12 ale nie odpowiedział Kolega na pytanie: Czy należy wykonać uziemienie budynku skoro z kabla (YKY 5x 10) PE będzie uziemiony w złączu?
Jakie praktyczne znaczenie ma takie uziemienie ? Czy połączenia wyrównawcze muszą być zawsze bezpośrednio uziemione?
Pozdrawiam.
Witam!
Również z całym szacunkiem kolego akerwis, ale wykonanie uziemionej GSW nie jest uwarunkowane ilością żył w kablu zasilającym obiekt. Wykonanie uziemionej i połączonej z żyłą PE głównej szyny wyrównawczej jest obligatoryjne. I żadnego znaczenia nie ma gdzie dokonano podziału na N i PE.
Więc chyba jasno widać bezsens wymogów niektórych ZE by ów podział wykonywać w złączu kablowym.
Witam
Pytanie było trochę prowokacyjne .
Przez chwilę nie podpierajmy się przepisami tylko pomyślmy.
Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie jakie zadanie spełnia w tym przypadku dodatkowe uziemienie połączone z szyną połączeń wyrównawczych.. Czy to jest uziemienie ochronne, może robocze, jaka powinna być jego wartość? Czy tak naprawdę jest konieczne?
Czy nie wystarczające jest połączenie GSW z uziemionym przewodem PE ?
Dla przykładu domek jednorodzinny.
Zasilanie ze złącza kablowego z uziemionym PEN.
Obok złącza (w odległości 0,5m) przystawka pomiarowa wg zaleceń ZE należy wykonać osobne uziemienie a że najprościej jest wykonać uziom pionowy ( w tym przypadku dwa uziemienia znajdują się w odległości około 2-3m) a powinny być w większej odległości.
Podczas budowy nie wykonano uziemienia fundamentowego
Następnie należy wykonać jeszcze jedno uziemienie GSW.
Odległość od złącza do rozdzielnicy w domu około10m
I w ten sposób mamy trzy uziemienia w obrębie kilkunastu metrów.
Rozwiązaniem już opisanym w wątku jest ułożenie bednarki od GSW do uziemienia przy przystawce pomiarowej. Czy nie można przyjąć za alternatywne rozwiązanie ułożenia kabla 5x z żyłą PE, która w tym przypadku zastępuje bednarkę.
Przy przekrojach Cu10 mm2 i większych, żyły posiadają odpowiednią wytrzymałość mechaniczną, i większą trwałość niż bednarka.
Co jest najważniejsze w połączeniach wyrównawczych? Wyrównanie potencjałów.
Czym mamy objąć połączenia wyrównawcze główne w budynku gdzie wszystkie instalacje wykonane są z PCV. Czy konieczne jest wtedy wykonanie GSW i jej uziemienie?
Bardziej zasadnym jest wykonanie miejscowych połączeń wyrównawczych.
Jeszcze jedna sprawa. Przy wykonaniu rozdziału PEN w domku i połączeniu z dobrze wykonanym uziemieniem fundamentowym (niska wartość rezystancji) przez taki uziom będzie zawsze przepływał jakiś prąd w zależności od wartości i symetrii obciążenia.
Nie uważam by ignorować przepisy ale czasami pomyśleć.
Sam mam często dużo wątpliwości i pytań na które nie zawsze jest prosta odpowiedź, w żaden sposób nie podważam fachowości kolegów ale zapraszam do przemyśleń i dyskusji.
Pozdrawiam
Witam!
Wykonane miejscowe połączenie wyrównawcze przy braku połaczeń głównych stają się de fakto połączeniami głównymi. I w dodatku nieuziemionymi, bądź “uziemionymi zastępczo” przez inne instalacje. A to już może grozić nawet pożarem.
Dla ochrony przeciwporażeniowej w obiekcie żadnego znaczenia nie ma uziemienie PEN w złączu kablowym.
Nie wiem natomiast o jakim uziemieniu pisze kolega wspominając o szafce pomiarowej. Dla mnie to paranoja. Bowiem w przypadku zastosowania wlz pięciożyłowego podział na N i PE następuje w złączu kablowym na szynie PEN. I dla ochrony przeciwporażeniowej nie ma żadnego znaczenia czy ją uziemiono czy nie.
My mamy uziemić w obiekcie przewód PEN bądź PE jak najbliżej miejsca wprowadzenia go do budynku. I to dla każdego elektryka powinno być jasne i oczywiste, więc dyskusji żadnej nie powinno podlegać.
Każda żyła w kablu zasilającym może ulec uszkodzeniu. Dotyczy to również żyły PE.
Mnie interesuje uziemiona GSW w obiekcie. Oczywiście najlepiej jeśli jest uziemiona przez uziom fundamentowy. I nie ma znaczenia wartość rezystancji tego uziemienia, jak i również nie ma znaczenia wielkość prądów wyrównawczych przezeń płynących.
Ważne jest tylko to, by w przypadku (z jakiejkolwiek przyczyny) przerwania PEN/PE nie wystąpiła niebezpieczna różnica napięć między częściami przewodzącymi dostępnymi a obcymi czy podłożem.
I bardzo źle się dzieje, gdy zamontowanie GSW (połączonej z PEN/PE) uzależniamy od materialów z których wykonane są inne instalace. Takie dywagacje do niczego dobrego nie prowadzą.
Witam Wszystkich
Kolego kkas12 mnie nie chodzi o słowny ping-pong tylko o przemyślenia dotyczące konkretnego przypadku małego domu jednorodzinnego.
Ale jeżeli już to.
Nic nie pisałem o nieuziemionych połaczeniach wyrównawczych głównych.
Pisałem o połączeniach wyrównawczych miejscowych połączonych z uziemionym PE.
Raz Kolega pisze ze nie jest ważne uziemienie PEN w złączu by zaraz powoływać się na nie w przypadku wykonania wlz kablem z osobnym PE i N, dla jasności jestem zdania, że uziemienie PEN w złączu jest ważne w ochronie przeciwporażeniowej obiektu zasilanego z tego złącza bez względu na to jaki będzie wlz TNC czy TNS .
ZE by nie brać odpowiedzialności za ewentualne uszkodzenia wyposażenia elektrycznego w przypadku przerwy w PEN „nie pozwala” na wykorzystywanie uziemienia w złączu do uziemienia rozdziału PEN wlz odbiorcy – czyli rozdział PEN lub uziemienie PE należy wykonać w przystawce pomiarowej Nie mamy jeszcze fundamentów chcemy prąd to …..musimy wykonać uziom, myślę że teraz jest jasne.
Dla mnie oczywiste jest, ale objęcie połączeniami wyrównawczymi głównymi instalacji jak najbliżej ich wejścia do budynku a nie uziemienie jak najbliżej PEN lub PE, o ile jest co obejmować połączeniami.
Bardzo mnie dziwi stwierdzenie, że Kolegę interesuje uziemiona GSW nie zaś wartość jej uziemienia, idąc tokiem takiego rozumowania uziemianie GSW może mieć wartośc np. 100 om lub więcej lub nie jest potrzebne.
Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie jakie zadanie spełnia uziemienie GSW by wysuwać wnioski. Nie wykonujemy uziemienia by uziemić GSW tylko GSW łączymy z uziemieniem.
Przez uziemianie PEN w budynku może i będą płynęły prądy wyrównawcze ale chodziło mi przede wszystkim o prądy ROBOCZE.
Jakich argumentów użyje Kolega by przekonać inwestora do wykonania dodatkowego uziomu GSW w domku zasilanym kablem 5x w którym nie ma co objąć połączeniami wyrównawczymi.
Nie jestem przeciwny uziemieniom, połączeniom wyrównawczym, zasadom ochrony przeciwporażeniowej ale zasadności stosowania niektórych rozwiązań w określonych przypadkach, nawet stosowania jednego stopnia ochrony przepięciowej jak często jest w domkach.
Pozdrawiam
Witam
Nie wiem, czy przystawka pomiarowa to inna nazwa skrzynki licznikowej. Jeżeli tak, to na dzień dzisiejszy taką szafkę z całym osprzętem, montażem i dopuszczeniem do ruchu wykonują ZE. W ten sposób bez sensu jest wprowadzanie PE do przystawki pomiarowej, bo i tak w niej jest dalej majątek ZE i mogą nie wydać zgody na podłączenie PE.
Większym sensem jest wykonanie uziomu fundamentowego niż wykonanie uziomu dookoła ZK+SL, bo to ZE powinno wykonać.
Witam
Rozmawiamy o dwóch różnych uziemieniach.
Pierwszym:
uziemieniu przewodu PEN w złączu pomiarowym lub też kablowo-pomiarowym.
I drugim:
uziemieniu głównej szyny wyrównawczej w budynku.
Cechy wspólne dla tych uziemień pominę.
Teraz cechy, które je różnią:
- Właścicielem pierwszego jest ZE drugiego odbiorca.
- Zwykle odbiorca nie ma dostępu do urządzeń ZE (bez jego zgody), a w tym przypadku nie ma dostępu do uziemienia, w związku z czym nie ma możliwości kontroli poprawności wykonania tego uziemienia i jego parametrów jak również ich zmian w czasie eksploatacji.
- Parametry techniczne uziemień mogą się różnić (zwykle tak jest że się różnią), które to winny być określone w projektach odpowiednio linii zasilającej i instalacji wewnętrznej.
- W związku z powyższym pojawia się problem kto ma odpowiadać za parametry techniczne uziemienia w złączu jeśli wykorzystywane jest ono również jako uziemieniu GSW w budynku.
- Pomijając zasady wykonywania ochrony przepięciowej zwracam uwagę, że przy braku uziemienia GSW uziemienie w złączu będzie odprowadzało prąd wywołany zadziałaniem zabezpieczeń przepięciowych w budynku a przewód PE od złącza pomiarowego do budynku będzie pełnił rolę przewodu odprowadzającego ten prąd.
- Budynek (jeśli już jest czy też będzie) winien posiadać uziom fundamentowy, które ma pełnić rolę wyrównania potencjałów w budynku czego nie spełnia zwykle uziemienie złącza.
- ……..?
Powyższe w moim rozumieniu decyduje o tym, że uziemienia winny być wykonane jako oddzielne i oddzielnie i niezależnie winny być badane i oddzielna winna być odpowiedzialność za ich wymagane parametry.
W teorii dopuszczalnym dla mnie byłoby po pomiarach połączenie niezależnych uziemień złącza i budynku jednak winni na to wyrazić zgodę ZE i właściciel budynku. Przy dokonywaniu pomiarów takie połączenie winno być rozłączane. Jest to jednak tylko teoria.
Takie oto jest moje zdanie w temacie.
P.S. 1
Lubzel S.A wymaga dokonania punktu rozdziału przewodu PEN na N i PE w instalacji odbiorcy (poza częścią ZE).
P.S. 2
Teraz pytanie retoryczne (chyba że ktoś koniecznie chce odpowiedzieć).
Po co wogóle uziemiać przewód PEN skoro jest on uziemiony w każdej stacji transformatorowej SN/nn?