Terminy zmian w przepisach

Dyskusje tematyczne Normy, przepisy, prawo
1

Szukam źródła z którego można się dowiedzieć kiedy, tak od lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, zmieniały się przepisy dotyczące instalacji elektrycznych i ochrony przeciwporażeniowej w zakresie do 1kV i wyżej.

Przy okazji: rozpoczynam nadzór nad remontem starego budynku, inwestor podjął decyzję o wymianie instalacji w części pomieszczeń. Nowe instalacje będą w układzie TN-S, istniejące instalacje są w układzie TN-C, który powstał przez przerobienie jakieś dwadzieścia lat temu układu TT. Czy Waszym zdaniem, bez rozważań o zakresie prac budowlanych, inwestor powinien wystąpić o pozwolenie na budowę?

2

wymiana instalacji elektrycznej nie wymaga pozwolenia na budowę. Stare przepisy mogą być w PBUE.
Nowa instalacja musi być wykonana w/g aktuanie obowiązujących PN, wykaz na forum.

STANCA

3

A historia zmian przepisow w skrocie wyglada tak;
1.Zarzadzenie ME z 13-03-1956 w sprawie PBUE (MP nr59/56 poz.715)
2.Zarzadzenie MGiE z 20-04-1960 w sprawie PBUE (MP nr.38/60 poz 190 oraz Dziennik Budownictwa nr.6/62)
3.Zarzadzenie MGiE oraz MBiPMB z 31-12-1968 w sprawie warunkow technicznych jakim powina odpowiadac ochrona przeciwporazeniowa do 1kV (Dziennik Budownictwa nr.4/69 oraz Dz.U nr.6/1976 poz 31) , a powyzej 1kV (Dziennik Budownictwa nr 17/76 poz 70)
4.Rozporzadzenie MP z 08-10-1990 w sprawie warunkow technicznych w zakresie ochrony przeciwporazeniowej (Dz.U 81/90 poz.473).

4

Witam kolegów
Dodam tylko , po roku 1969 : " Urządzenia elektroenergetyczne.Zabezpieczenia nadmiarowo prądowe przewodów w urządzeniach odbiorczych. PN/E-05022 "
Przepisy budowy urządzeń elektrycznych (PBUE 1969) dotyczyły m. inn. ochrony przeciwporażeniowej , uziemienia , zerowania itp.
PS - Wiedza zaczerpnięta z moich starych książek.
Pozdrawiam

5

Darowanemu koniowi nieładnie w zeby zaglądać, ale szczerze powiem, że odpowiedzi kolegów są dość powierzchowne. Wobec tego sam się przyłożyłem do zasobów własnej pamięci, pogrzebałem we własnej bibliteczce i korzystając z wpisu kolegi bgry sporządziłem taką listę:

Przepisy dotyczące ochrony przeciwporażeniowej nn do 1 kV:
1. Zarządzenie ME z 13 marca 1956 w sprawie PBUE (MP nr 59/56, poz. 715)
2. Zarządzenie MGiE z 20 kwietnia 1960 w sprawie PBUE (MP nr 38/60, poz. 190 oraz Dziennik Budownictwa nr 6/62)
3. Zarządzenie MGiE oraz MBiPMB z 31 grudnia 1968 w sprawie warunków technicznych jakim powinna odpowiadać ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu do 1kV (Dziennik Budownictwa nr 4/69 oraz Dz.U nr 6/1976, poz. 31), opublikowane jako zeszyt 6 PBUE - obowiązujące od 1 stycznia 1969 (zapis w treści Zarządzenia).
4. Rozporządzenie MP z 08 października 1990 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać urządzenia elektroenergetyczne w zakresie ochrony przeciwporażeniowej (Dz.U. 81/90 poz. 473) - obowiązujące od 10 grudnia 1990 (14 dni po ogłoszeniu w Dz.U. z 26 listopada 1990).
5. Polska Norma PN-92/E-05009/41 „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona zapewniająca bezpieczeństwo. Ochrona przeciwporażeniowa” - jako norma obowiązująca od 1 stycznia 1993 (zapis na okładce normy)
6. Polska Norma PN-IEC 60364-4-41 „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przeciwporażeniowa” - jako norma obowiązująca od 26 maja 2004 (14 dni po ogłoszeniu w Dz.U. 109/2004 z 12 maja 2004 rozporządzenia MI zmieniającego rozporządzenie w sprawie wt jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rozporządzenie to zawiera między innymi załącznik wymieniający normy przywołane w rozporządzeniu w sprawie wt)

Przepisy dotyczące ochrony przeciwporażeniowej powyżej 1 kV:
A. Zarządzenie MGiE oraz MBiPMB z 5 października 1966 w sprawie warunków technicznych jakim powinna odpowiadać ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu wyższym niż 1kV (Dziennik Budownictwa nr 17/66, poz. 70), opublikowane jako zeszyt 7 PBUE - obowiązujące od 1 stycznia 1967 (zapis w treści Zarządzenia).
B. Polska Norma PN-E-05115 „Instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego o napięciu wyższym od 1 kV” (ustanowiona przez PKN 12 sierpnia 2002).
C. Polska Norma PN-EN 50341-1:2002 „Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 45 kV”


Czy Waszym zdaniem nie ma błędów, pomyłek i/lub braków w powyższym zestawieniu? Czy ktoś umie podać daty wejścia w życie zarządzeń wymienionych w punktach 1 i 2? Jaki jest dziś status norm wymienionych w punktach A i B?

6

Witam Kolegę „Burza” i wszystkich Kolegów na FORUM.

Szanowny Kolego, Twoja delikatna uwaga do aktywnych użytkowników tego forum jest mało stosowana. Pomimo, że trochę siedzę w normach i innych aktach prawnych w naszej dziedzinie, chyba ze 100 godzin na ich analizowanie by mi nie starczyło. Najlepszym w tej dziedzinie jest niezastąpiony Kolega Teodor i przypuszczam, że również musiałby poświęcić kilka godzin na taką analizę.
Kiedyś otrzymałem e-maila do użytkownika forum z zapytaniem „jak należy wykonywać pomiary i wg jakich norm i aktów prawnych”. Z przykrością muszę stwierdzić, że moja odpowiedź zawierała się w jednym zdaniu „proszę zapoznać się z publikacjami książkowymi i publikacjami w necie oraz poświęcić parę godzin na poczytanie forum ISE.PL”.

Również na forum jest wiele wątków na temat statusu prawnego lub bezprawnego utracenia mocy prawnej aktów prawnych bez ich zastąpienia oraz kiedy normy były obowiązkowe, wycofane, dobrowolne oraz przywołane.

Szanowny Kolego, wystarczy tylko poświęcić trochę czasu i poczytać wątki na forum.
Ps.
Przyznam, że ja również gubię się w naszej normalizacji i może się mylę ale jak mi się wydaje norma 5009 nie miała statusu obowiązkowego stosowania czyli w latach 90-tych nie maiła żadnego znaczenia. Powtarzam, może się mylę.

7

No to przykro mi ze uznal kolega moja odpowiedz za powierzchowna ,
a tez sie troche napracowalem - tym bardziej ze kolegi cztery pierwsze punkty to wlasciwie cytat z mojego postu.O aktualnych normach nie wspominalem bo sadzilem ze je kolega zna ,a chodzi Mu glownie o historie.

8

Witam Kolegę Burza i Kolegów na Forum

Opracowanie kompletnej historii - od samego początku - przepisów budowy urżadzeń elektrycznych jest dzisiaj sprawą trudną. Należałoby dysponować bowiem zarówno kompletem Dzienników Ustaw, Monitorów Polskich, a także Dziennika Budownictwa.

Niestety - o ile jeszcze można spotkać w bibliotekach Dzienniki Ustaw czy Monitory - to z Dziennikiem Budownictwa są problemy.

Sejmowa baza aktów prawnych zawiera jedynie tytuły starych - nieaktualnych przepisów , niestety bez dostępu do ich treści.

To, co można na dzisiaj stwierdzić w oparciu o bazę sejmową to:

Pierwszy przepis do jakiego dotarłem, to:

  1. Przepisy techniczne dla urządzeń elektrycznych drobnych odbiorców przyłączonych do sieci elektrycznych niskiego napięcia, zatwierdzone przez Min. Energetyki 04.03.53
    Biul. PKPG 1953 nr 31 poz. 134 - uchylone: 1956.07.16

Co to za wydawnictwo Biuletyn PKPG - niestety nie wiem.

Następnie:
2. Zarządzenie Ministra Energetyki z dnia 13 marca 1956 r. w sprawie przepisów o budowie urządzeń elektrycznych.
M.P. 1956 nr 59 poz. 715
I tu w oparciu o bazę sejmową mamy daty:
Data wejścia w życie: 1956-07-16
Data uchylenia: 1960-07-01

W międzyczasie pojawił się przepis:
3. Zarządzenie Ministrów Przemysłu Ciężkiego oraz Górnictwa i Energetyki z dnia 6 kwietnia 1959 r. w sprawie ograniczenia stosowania w instalacjach elektrycznych przewodów i kabli z żyłami miedzianymi oraz przewodów kabelkowych w powłoce ołowianej.
M.P. 1959 nr 34 poz. 155
Data obowiązywania:1959-04-22
Data uchylenia: 1989-01-01

Kolejne rozporządzenie stanowiące kontynuację tego z pozycji 2 to:
4. Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 kwietnia 1960 r. w sprawie przepisów o budowie urządzeń elektrycznych.
M.P. 1960 nr 38 poz. 190
Data obowiązywania: 1960-07-01
Data uchylenia: 1998-06-05 - uchylenie wynika z ustawy Prawo energetyczne

Rozporządzenie powyższe było zmienione przez następujące przepisy:
5. Rozporządzenie Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 kwietnia 1977 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i urządzenia oświetlenia elektrycznego.
Dz.U. 1977 nr 14 poz. 58
Data obowiązywania: 1977-05-01
Data uchylenia: 1995-04-01 Uchylenie wynika z ustawy Prawo budowlane

6.Rozporządzenie Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 października 1979 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać baterie kondensatorów energetycznych do kompensacji mocy biernej.
Dz.U. 1979 nr 26 poz. 156
Data obowiązywania: 1979-11-27
Data uchylenia: 1995-04-01 Uchylenie wynika z ustawy Prawo budowlane

7.Rozporządzenie Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 17 maja 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać urządzenia elektroenergetyczne w pomieszczeniach i przestrzeniach zewnętrznych, zagrożonych pożarem.
Dz.U. 1980 nr 13 poz. 43
Data obowiązywania: 1980-05-23
Data uchylenia: 1995-04-01 Uchylenie wynika z ustawy Prawo budowlane

Niestety - kolejne zmiany Zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 kwietnia 1960 r. w sprawie przepisów o budowie urządzeń elektrycznych.
M.P. 1960 nr 38 poz. 190 - były publikowane w Dziennikach Budownictwa.

W drugim wydaniu PBUE opracowanym przez Instytut Energetyki i wydanym przez wydawnictwo WEMA w 1988 roku (stan prawny na 31 maja 1987) znajduje się obszerne zestawienie zmian jakie nastąpiły od 1960 roku.

Zmiany jakie można stwierdzić od 1976 roku dotyczą:
Rozporządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki oraz Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 30 stycznia 1976 r. w sprawie niektórych warunków technicznych, jakim powinna odpowiadać ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu do 1 kV.
Dz.U. 1976 nr 6 poz. 31
Data obowiązywania: 1976-02-19
Data uchylenia: 1990-12-10

Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 8 października 1990 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać urządzenia elektroenergetyczne w zakresie ochrony przeciwporażeniowej.
Dz.U. 1990 nr 81 poz. 473
Data obowiązywania: 1990-12-10
Data uchylenia: 1995-04-01 Uchylenie wynika z ustawy Prawo budowlane

Z normami natomiast wyglądało to tak:

W poprzednio obowiązującym systemie prawnym do roku 1994 istniał obowiązek stosowania norm. Do 1972 roku Polskie Normy i Normy Branżowe były ogłaszane w Monitorze Polskim a od 1972 roku W Dzienniku Normalizacji i Miar. W obwieszczeniach podawano numer i tytuł normy, datę jej ustanowienia i datę obowiązywania. Podawano też obwieszczenia w sprawie unieważnienia norm, ustanowienia zmian do norm oraz wykazy zezwoleń na odstąpienie od Polskich Norm. W Biuletynie PKNMIJ zamieszczano treść zmian do Polskich Norm oraz Norm Branżowych, treść zezwoleń na odstąpienie od Polskich Norm i Norm Branżowych oraz inne komunikaty i instrukcje w sprawach normalizacji metrologii i jakości.

Każda norma wydana w tym okresie (do roku 1994) zawiera w stopce informacje o dacie ustanowienia oraz dacie obowiązywania, które to daty nie mają dzisiaj żadnego znaczenia w sensie prawnym.

W wyniku ustawy o normalizacji uchwalonej w dniu 3 kwietnia 1993 roku , która wraz z późniejszymi zmianami obowiązywała od 1 stycznia 1994 roku do 31 grudnia 2002 roku ustawowo regulowany zakres normalizacji ograniczono do Polskich Norm, a jako zasadę przyjęto dobrowolność stosowania Polskich Norm.
Jednakże znalazło się tam także upoważnienie dla ministrów do wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych norm. W początkowym okresie obowiązek ten potraktowano dosyć szeroko, gdyż dotyczył około jednej trzeciej zbioru Polskich Norm a także znacznej liczby Norm Branżowych. W miarę upływu czasu liczba norm obejmowanych rozporządzeniami ministrów jako normy do obowiązkowego stosowania malała, aż w końcu 2002 roku rozporządzenia te zostały unieważnione lub przestały obowiązywać z dniem 1 stycznia 2003 r. w związku z rozpoczęciem obowiązywania Ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.

Normy wydawane w tym okresie zawierają w stopce informacje o dacie ustanowienia oraz o numerze uchwały PKN w wyniku której to ustanowienie nastąpiło. Informacje o tym, czy dana norma była wprowadzona do obowiązkowego stosowania należało czerpać z lektury odpowiednich rozporządzeń.

Normy do obowiązkowego stosowania w budownictwie ( w tym elektryczne) wymieniały kolejno następujące rozporządzenia:

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 czerwca 1994 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm z zakresu budownictwa, gospodarki przestrzennej i komunalnej oraz geodezji i kartografii.
Dz.U. 1994 nr 84 poz. 387
Data obowiązywania:1994-08-08
Data uchylenia:1999-04-03

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 1999 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm.
Dz.U. 1999 nr 22 poz. 209
Data obowiązywania:1999-04-03
Data uchylenia: 2001-05-17

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa.
Dz.U. 2001 nr 38 poz. 456
Data obowiązywania: 2001-05-17
Data uchylenia: 2002-12-16

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa.
Dz.U. 2002 nr 156 poz. 1304
Data obowiązywania: 2002-10-10
Data uchylenia: 2002-12-16

Aktualnym rozporządzeniem, które w załaczniku zawiera wykaz norm jest:
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dz.U. 2004 nr 109 poz. 1156
Data obowiązywania: 2004-05-27

Obecny status norm określa
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.
Dz.U. 2002 nr 169 poz. 1386
Tekst ujednolicony na dzień 19 sierpnia 2005:
http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU20021691386&type=3&name=D20021386Lj.pdf

Ostatnio na łamach czasopisma NORMALIZACJA Nr 6/2005 pojawiły się artykuły polemizujące z prawem Ministra Infrastruktury do zamieszczenia w rozporządzeniu wykazu norm i ich statusem.

To by było na tyle na temat historii. Trzeba jednak zwrócić uwagę iż daty obowiązywania przepisów odnosiły się zwykle do sfery projektowania. Ponieważ od projektu do wykonania zwykle mijał jakiś okres czasu - prawidłowe stwierdzenie jaki przepis zastosowano wymagałby posiadania dokumentacji projektowej - ale gdzie jej po tylu latach szukać?

W związku z tym, nie wiem jaki może być praktyczny pożytek z odtworzenia historii przepisów budowy. Może Kolega Burza zdradzi nam jakie to może mieć zastosowanie ?

Pozdrawiam
Teodor

P.S.
Ponieważ były wydawane dzienniki pod zbliżonymi tytułami proszę nie pomylić Dziennika Budownictwa z innymi dziennikami:
Dziennik Budownictwa
(Roczniki: 1961-1974)
Dziennik Urzędowy Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych
(Roczniki. 1960-1969)
Dziennik Urzędowy Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli
(Roczniki. 1955-1979)
Dziennik Urzędowy Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
(Roczniki. 1976-1996)

9

Witam Kolegę Teodora i wszystkich Kolegów na FORUM.

Biuletyn PKPG czyli Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego był wydawany na pewno z początkiem lat 50-tych a całkiem możliwe, że nawet pod koniec lat 40-tych.
Obecnie biuletyn PKPG został zastąpiony aktami prawnymi wystawianymi przez Ministerstwo Gospodarki.

10

Po przewinięciu przez ekran całego teodorowego wpisu szczena mi opadła na klawiaturę aż spacja się nadłamała. Z podziwu dla pracowitości Kolegi nie wyjdę jeszcze przez kilka dni.

(…)jaki może być praktyczny pożytek z odtworzenia historii przepisów budowy. Może Kolega Burza zdradzi nam jakie to może mieć zastosowanie ?

Po pierwsze: sprawy sentymentalno-wspomnieniono-zabytkowe. Po drugie: ustalenie dat obowiązywania przepisów ma znaczenie przy decydowaniu według którego z nich należy weryfikować prawidłowość wykonania instalacji. W przypadku nowych obiektów decydująca jest tu data wystąpienia o pozwolenie na budowę. Nie wiem jaką datę przyjąć dla instalacji wymienianych bez pozwolenia na budowę w istniejących budynkach, ale coś trzeba by wymyślić, albo z pomocą Koleżanek i Kolegów znaleźć.
Przekładając to drugie na język praktyki: inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę domu na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, budowa ślimaczyła się do początku XXI wieku, dzisiaj inwestor chce uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Mury wyrosły na początku lat dziewięćdziesiątych, instalacje i na nich tynki pojawiły się pod koniec lat dziewięćdziesiątych, potem trwało wykańczanie budynku przez mieszkającego w nim inwestora. Dziś jest autentyczny kłopot: średnio uświadomieni elektrycy, tacy jak na przykład ja jeszcze przed udzieleniem pomocy przez bgry’ego i Teodora_P, nie wiedzą na jakie przepisy się powołać przygotowując dla Nadzoru Budowlanego protokoły z badań i pomiarów instalacji elektrycznej. Instalacja wykonana jakieś piętnaście lat temu i od tego czasu użytkowana nie wytrzymuje wymagań PN-IEC 60364, ale jest sprawna i bezpieczna. Teraz dzięki pomocy Kolegów będzie również zalegalizowana zgodnie z literą prawa i sztuką budowlaną - prawda?

A przy okazji pytanie: jak do tego podchodzą Koleżanki i Koledzy pomiarowcy? Przecież do weryfikacji wyników badań i pomiarów instalacji zbudowanych trzydzieści, dwadzieścia, piętnaście lat temu należy posługiwać się przepisami aktualnymi w czasie zbudowania tych instalacji. Czy raczej do każdej instalacji podchodzicie z PN-IEC 60364 w ręku?

11

Witam!

Na początku obecnego stulecia przerabiałem podobny przypadek. A wyglądał on następująco:

Otóż pewien rolnik jeszcze w latach siedemdziesiątych poprzedniego wieku rozpoczął na swojej działce budowę domu mieszkalnego. Nie spieszyło się mu z budową, wiec trwała długo. Instalację w układzie TN-C wykonał elektryk (członek rodziny) z górnictwa miedziowego. Pod koniec budowy, gdy część budynku nadawała się do zamieszkania u sąsiada zamontowano podlicznik i zasilono obiekt. Nastąpiła przeprowadzka i jednocześnie trwały dalsze prace wykończeniowe. Po ukończeniu prac wystąpił do ZE o wydanie TWP, które oczywiście otrzymał lecz z wymogami, które praktycznie wykluczały przyłączenie obiektu do sieci. Jednak, gdy dostarczył do ZE pismo w którym wyjaśnił powody takiego stanu rzeczy, dokonano odbioru i zamontowano licznik.

12

Witam Kolegę Burza i Kolegów na Forum

No to teraz jest jasne skąd to badanie historii. Swoją drogą nigdy by mi nie przyszło do głowy, że może chodzić o odbiór budynku. Okazuje się że wszystko jest możliwe.

A co do mojej pracowitości - to pracowałem sposobem kopiuj-wklej, więc proszę nie mieć wyrzutów.

Pozdrawiam
Teodor