Pomiary domu jednorodzinnego z 1986 roku

[PIOTR_91]

Witam,

mam niemały problem z interpretacją pomiarów, a właściwie oględzin w domu z 1986 roku i liczę na Państwa wsparcie, podpowiedź w tej sprawie. Dodam, że instalacja wykonana jest w układzie TN-C i wykonana jest z przewodów miedzianych. Główne problemy:

1. W głównej rozdzielnicy zastosowano rozłącznik izolacyjny trójfazowy jako wyłącznik główny. Problem polega na tym, że od strony zasilania na rozłączniku oprócz samego zasilania podpięte są także dwa obwody. Zasilanie na rozłącznik doprowadzone jest kablem 6mm2 i zabezpieczone zabezpieczeniem przedlicznikowym 25A topikowym. Dwa obwody wpięte przed rozłącznik mają 1,5mm2 i wchodzą następnie na wyłączniki nadprądowe B16. Wydaje mi się, że jest to nieprawidłowe wykonanie ponieważ wyłączając rozłącznik nadal mamy zasilanie na tych dwóch obwodach, a po drugie zabezpieczenie obwodów 1,5mm2 zabezpieczeniem 25A także jest nieodpowiednie. Problem polega na tym, że mam dostęp do oryginalnej dokumentacji/projektu i tam te dwa obwody są wpięte właśnie przed rozłącznik, natomiast nie ma żadnej informacji o przekroju 1,5mm2.

2. Jakie powinno być zabezpieczenie obwodów 1,5mm2, 2,5mm2. W rozdzielnicy na wszystkich wyłącznikach nadprądowych jednofazowych B16 lub L16 mam wpięte obwody 1,5mm2. Na wyłącznikach nadprądowych trójfazowych L20 mam wpięte obwody 2,5mm2 - zasilanie płyty indukcyjnej i gniazda trójfazowego w garażu.

3. Jakie powinny być zastosowane gniazda 230V - czy wszędzie muszą być z bolcem PE? czy tylko w pomieszczeniach mokrych - łazienka, kuchnia, garaż? Czy też jeśli w jakimś pomieszczeniu są gniazda z PE to w jego obrębie powinny być tylko takie?

4. Od kiedy obowiązują strefy bezpieczeństwa w łazience? W jednej z łazienek nad wanną na wysokości 150cm zainstalowany jest włącznik światła. Czy jest to dopuszczalne? Czy trzeba by zastosować włącznik o IP44,55, czy też trzeba go przenieść np. na zewnątrz łazienki?

5. Jeden z przewodów trójfazowych jest zabudowany/jest za boazerią i niby jest zabezpieczony/zaizolowany, ale nie ma jak tego sprawdzić. Aktualnie wyłącznik nadprądowy jest wyłączony, izolacja wychodzi ok, ale czy taki obwód może być nadal wpięty w wyłącznik nadprądowy czy należało by go wypiąć?

6. Czy w instalacji z tego roku muszą bezwzględnie być wykonane połączenia wyrównawcze? Chodzi mi o rurę od gazu, wody, centralnego ogrzewania? Czy jedynie jest to dobra praktyka?

[elmontjs]

@PIOTR_91

Zasilanie na rozłącznik doprowadzone jest kablem 6mm2 i zabezpieczone zabezpieczeniem przedlicznikowym 25A topikowym

To już pierwszy błąd, ponieważ minimalny, wymagany przekrój tych przewodów powinien wynosić 10mm2. To minimalny wymagany przekrój przewodu PEN.

@PIOTR_91

Problem polega na tym, że od strony zasilania na rozłączniku oprócz samego zasilania podpięte są także dwa obwody.

Co to za obwody?, co zasilają? To również jest błąd, chyba, że są to obwody, które muszą być zasilane po wyłączeniu wył. gł. (np obwody urządzeń przeciwpożarowych). Przekrój, o którym piszesz, to też oczywisty błąd. Przewody muszą być dobrane do poprzedzającego zabezpieczenia.

@PIOTR_91

Jakie powinno być zabezpieczenie obwodów 1,5mm2, 2,5mm2. W rozdzielnicy na wszystkich wyłącznikach nadprądowych jednofazowych B16 lub L16 mam wpięte obwody 1,5mm2

Zabezpieczenia należy dobrać zgodnie z tabelą obciążalności z uwzględnieniem sposobu ich ułożenia (tabela w normie i ogólnie dostępna w internecie)

@PIOTR_91

Jakie powinny być zastosowane gniazda 230V - czy wszędzie muszą być z bolcem PE? czy tylko w pomieszczeniach mokrych - łazienka, kuchnia, garaż?

Nie licząc pomieszczeń typu kuchnia i łazienka, gdzie zawsze obowiązywał styk PE w gniazdach, to w pozostałych pomieszczeniach możemy mieć tzw. “stan zastany” z lat budowy i obowiązujących wtedy przepisów (o ile nie było modernizacji). Kluczowym terminem stosowania ochrony przez SWZ wydaje się być rok 1995 (tu przytaczam dyskusję w tym temacie: https://forum.ise.pl/t/projekt-instalacji-elektrycznej-1996r/12012/15 ). Zatem tutaj w kwestii gniazd bez styku PE musisz trochę podrążyć, chyba, że wiesz że były modernizacje, to sprawa jest jasna.

@PIOTR_91

Od kiedy obowiązują strefy bezpieczeństwa w łazience?

Strefy ochronne zostały zdefiniowane i określone (wraz z zasadami stosowania w nich osprzętu) po raz pierwszy (o ile się nie myle) w: PN-IEC 60364-7-701:1999. W 1986 byłem dopiero uczniem i nie pamiętam tego stanu prawnego (musiałbym poszperać w starych przepisach), ale wydaje mi się, że nigdy nie wolno było stosować urządzeń elektrycznych w obrębie wanny/natrysku.

@PIOTR_91

Jeden z przewodów trójfazowych jest zabudowany/jest za boazerią i niby jest zabezpieczony … czy należało by go wypiąć?

Jeżeli jest możliwość, ja bym wypiął i oznaczył.

@PIOTR_91

Czy w instalacji z tego roku muszą bezwzględnie być wykonane połączenia wyrównawcze?

Połączenia wyrównawcze instalacji mogących wnieść obcy potencjał do budynku są obowiązkowe.

[PIOTR_91]

Witam,

na wstępie bardzo dziękuję za odpowiedź, ale mam kilka pytań.

@PIOTR_91

Zasilanie na rozłącznik doprowadzone jest kablem 6mm2 i zabezpieczone zabezpieczeniem przedlicznikowym 25A topikowym

To już pierwszy błąd, ponieważ minimalny, wymagany przekrój tych przewodów powinien wynosić 10mm2. To minimalny wymagany przekrój przewodu PEN.

Od którego roku był wymagany przekrój 10mm2? Instalację muszę rozpatrywać pod względem przepisów z 1986. Wątpię żeby w tamtych latach ktoś stosował 10mm2. W dodatku tu jest taka sytuacja, że WLZ jest zrobiony 10mm2 potem idzie na przedlicznikowe 25A, potem na licznik i z licznika wychodzi 6mm2 na rozłącznik izolacyjny. Jak dla mnie pod względem obciążalności 6mm2 jest ok.

@PIOTR_91

Problem polega na tym, że od strony zasilania na rozłączniku oprócz samego zasilania podpięte są także dwa obwody.

Co to za obwody?, co zasilają? To również jest błąd, chyba, że są to obwody, które muszą być zasilane po wyłączeniu wył. gł. (np obwody urządzeń przeciwpożarowych). Przekrój, o którym piszesz, to też oczywisty błąd. Przewody muszą być dobrane do poprzedzającego zabezpieczenia.

Dodam zdjęcie projektu dla jasności - tam była informacja o zasilaniu lodówki i pompy obiegowej C.O.

@PIOTR_91

Jakie powinno być zabezpieczenie obwodów 1,5mm2, 2,5mm2. W rozdzielnicy na wszystkich wyłącznikach nadprądowych jednofazowych B16 lub L16 mam wpięte obwody 1,5mm2

Zabezpieczenia należy dobrać zgodnie z tabelą obciążalności z uwzględnieniem sposobu ich ułożenia (tabela w normie i ogólnie dostępna w internecie)

Ma Pan może dostęp do tabel z tamtych lat? Pytam bo tak jak wspomniałem w projekcie dla 1,5mm2 było wrysowane zabezpieczenie L16.

@PIOTR_91

Jakie powinny być zastosowane gniazda 230V - czy wszędzie muszą być z bolcem PE? czy tylko w pomieszczeniach mokrych - łazienka, kuchnia, garaż?

Nie licząc pomieszczeń typu kuchnia i łazienka, gdzie zawsze obowiązywał styk PE w gniazdach, to w pozostałych pomieszczeniach możemy mieć tzw. “stan zastany” z lat budowy i obowiązujących wtedy przepisów (o ile nie było modernizacji). Kluczowym terminem stosowania ochrony przez SWZ wydaje się być rok 1995 (tu przytaczam dyskusję w tym temacie: https://forum.ise.pl/t/projekt-instalacji-elektrycznej-1996r/12012/15 ). Zatem tutaj w kwestii gniazd bez styku PE musisz trochę podrążyć, chyba, że wiesz że były modernizacje, to sprawa jest jasna.

Wspomniał Pan o styk PE był obowiązkowy w kuchni i łazience, a co z łazienką WC gdzie jest toaleta i umywalka? Czy jeśli w pomieszczeniu tym jest tylko 1 gniazdko przy umywalce to musi mieć styk PE?

@PIOTR_91

Od kiedy obowiązują strefy bezpieczeństwa w łazience?

Strefy ochronne zostały zdefiniowane i określone (wraz z zasadami stosowania w nich osprzętu) po raz pierwszy (o ile się nie myle) w: PN-IEC 60364-7-701:1999. W 1986 byłem dopiero uczniem i nie pamiętam tego stanu prawnego (musiałbym poszperać w starych przepisach), ale wydaje mi się, że nigdy nie wolno było stosować urządzeń elektrycznych w obrębie wanny/natrysku.

Jak by Pan podszedł do sprawy jeśli nad kabiną prysznicową, powyżej 225cm jest zainstalowany wentylator 230V i lampa sufitowa 230V?

@PIOTR_91

Czy w instalacji z tego roku muszą bezwzględnie być wykonane połączenia wyrównawcze?

Połączenia wyrównawcze instalacji mogących wnieść obcy potencjał do budynku są obowiązkowe.

Od którego roku? Pytam bo znalazłem informacje, że były wymagane od lat 90.

[PIOTR_91]

[elmontjs]

Nie będę przepisywał obowiązującego w tamtym okresie zarządzenia, przeczytaj sam, wiele Ci wyjaśni (zwróć uwagę na dwie póżniejsze poprawki):

Rozporządzenie Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji,...

Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 kwietnia 1960 r. w...

Co do obowiązujacej tabeli obciążalności, @opornik zaprezentował tu kiedyś materiały , których szukasz: PBUE - zeszyt 10 - Dobór przewodów i kabli energetycznych - #2 przez DesignMaintenance

Więc wyglada, że jeżeli nie było żadnych modernizacji, to masz do czynienia ze stanem zastanym zgodnym z projektem i przepisami z lat 80-tych.