To mój pierwszy post więc proszę o wyrozumiałość. Jestem młodym elektrykiem i dlatego proszę starszych o poradę. Porada dotyczy wykonania instalacji odgromowej w domu jednorodzinnym. Otóż zleceniodawca prosi mnie o wykonanie takiej instalacji i tu mam pytanie:
Czy mogę wykonać taką instalację jeżeli instalacja nie jest uwzględniona w projekcie, czy trzeba będzie zrobić projekt instalacji do którego potrzebuję osobę z uprawnieniami budowlanymi?
Przeglądałem forum ale nie znalazłem jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.
Jeśli jest gdzieś odpowiedz i niepotrzebnie piszę to przepraszam.
Kolejne rady dotyczą wykonania ( chcę się upewnić czy tak ma zostać wykonane ):
W czym poprowadzić zwody odprowadzające na ścianach jeżeli mają znajdować się pod ociepleniem? ( w rurkach pcy ?)
Uziom ( w tym wypadku otok ) podłączam z GSU ? ( za pomocą bednarki czy linki ? )
Aktualnie do instalacji odgromowej stosuje się przewódy odprowadzające o średnicy 8mm Stalowe ocynkowane, mozna też stosować miedziane w odpowiedniej izolacji (ale niewiele osób stać na ten przewód)
Czy masz narzędzia do prostowania tego drutu (sprzedawany jest w zwojach), jeśli tego nie masz nie bierz się za to.
Czy domek już stoi zbudowany (czy ma uziom fundamentowy, czy ma otok z bednarki).
Sądzę, że nie ma w projekcie instalacji odgromowej, czy jesteś w stanie sam przeliczyć konieczność jej stosowania, czy potrafisz zgodnie z normami przeliczyć strefy ochrony, gdzie i jakie zwody wykonać.
Wykonanie instalacji odgromowej nie polega na umieszczeniu na dachu “jakiś drutów” i połaczenie ich z uziemieniem tym bardziej wpinanie tego do GSU. Pozornie jest to banalnie prosta sprawa, co zrobisz jak nie uzyskasz wymaganej rezystancji uziemienia? A co zrobisz z stalowymi kominami tak chętnie ostatnio stosowanymi. Licz się z tym, że stosowanie instalacji odgromowej to jakby zaproszenie dla wyładowania atmosferycznego, a on wskakuje tam gdzie ma na to ochotę, niekoniecznie na Twoją instalację. Jak “piorun” narobi szkody Ty będziesz za to odpowiadał. Nie dosyć, że sprzęt zniszczy to przewody z ścian potrafi powyrywać, czy ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie - mam poważne wątpliwości.
Większość stosuje instalację odgromową z założeniem, że piorun w nią nie trafi. Pytanie jest jedno: co będzie jak trafi w to wyładowanie o prądzie powyżej 50kA a bywają znacznie większe.
Ja ostatnio stosowałem zbrojenie ścian żelbetowych drutem zbrojeniowym 12-14 mm, połączenia spawane wyjście z ścian bednarka 25x4, na kalenicy bednarka 25x4 i wszystko zgodne z projektem. Dlaczego takie przekroje - to sprawa nagrzewania przewodu po wyładowaniu atmosferycznym. Kilka paczek elektrod wolframowych wyszło zanim wszystko miałem pospawane.
No nie, przecież to podtrzymywanie i rozpowszechnianie przesądu, że instalacja odgromowa “ściąga pioruny”. Jeśli tak to należy zwrócić honor instalacjom odgromowym aktywnym i zakazać stosowania ochrony odgromowej w większości budynków, po co niepotrzebnie narażać zdrowie i mienie.
Niestety Kolega Yeti55 ma rację.
Gdybyśmy podzielili Kolego Oleks Twój punkt widzenia należałoby w następnej kolejności zakazać używania samochodów gdyż są podstawową przyczyną wypadków drogowych itd. itd.
Proponuje więc spojrzeć na problem z szerszej perspektywy tak jak zasugerował Kolega Yeti55 (o ile oczywiście dobrze zrozumiałem jego wypowiedź). To moim zdaniem pozwoli bardziej optymalnie podchodzić do problemu ochrony odgromowej.
Czyli twierdzisz, że jak wykonam instalację odgromową na budynku to zwiększam prawdopodobieństwo uderzenia piorunem???
Jeśli tak to dla mnie jest to bardzo odkrywcze i rewolucyjne, więc jeśli możesz to podziel się tym szerzej. Może jakieś materiały, badania, może artykuły. Na czymś przecież musisz opierać swoje przekonanie.
Ściąga pioruny, to chyba za dużo powiedziane. Instalacja odgromowa po prostu przejmuje na siebie wyładowanie znajdujące się w pobliżu, które może bezpośrednio zagrażać chronionemu obiektowi. Po prostu przejmuje to wyładowanie kilka centymetrów wcześniej. Po to ona w końcu jest, i nie ma w tym nic nadzwyczajnego, a tym bardziej rewolucyjnego.
Tylko, że kolega Yeti55 nie o takim “ściąganiu” pisze. Z Jego postu wynika, że odgromówka “zaprasza” czyli jakby w jakiś sposób ułatwia nastąpienie wyładowania w określony obiekt aby później w ostatniej chwili zawieźć i piorun wali np. w ścianę chaty poza inst.odgromową. Dlatego jestem ciekaw, skąd takie rozumowanie wynika.
Myślę, że kolega Paweł (Yetti55) na problem spojrzał bardzo szeroko - biorąc pod uwagę chociażby odpowiedzialność za szkody, gdy zaistniało zdarzenie (wyładowanie) są szkody, a LPS ma przy okazji pewne wady. Oczywiście, żeby domagać się zadośćuczynienia trzeba wykazać związek przyczynowo-skutkowy miedzy wadami instalacji a zaistniałymi szkodami, a o to nie tak łatwo.
Wywodu kolegi Zbyszka (Boniusa) broniącego Pawła (yeti) za bardzo nie załapałem. Nie wiem o co chodzi z tymi samochodami, ale to może dlatego, że jestem zmęczony - robię pilne projekty i nawet w ten weekend ostro pracowałem. Więc nawet nie próbuje skumać o co biega .
Kolega oleks zauważył, że nie można propagować dość rozpowszechnionego poglądu, że LPS powoduje większe prawdopodobieństwo, iż wyładowanie nastąpi w dany obiekt. Czyli mówiąc potocznie instalacja “ściągnie piorun”. Przyjmuje się, że jeśli instalacja odgromowa niezmienia wymiarów, kształtu obiektu, to nie zmienia się “powierzchnia przechwytu” a tym samym nie wpływa ona “ściąganie” wyładowań. I tego należy się trzymać. Rzeczywistość niekiedy nieco odbiega od tego modelu, ale taką więdzą dysponują nieliczni na świecie. Dla entuzjastów polecam książeczkę “Lightning: Physics and Effects” gdzie temat ten jest bardziej rozwinięty.
wydaje mi się, że raczej przy prawidłowo wykonanym LPSie raczej nie powinno się to zdarzyć. Bywają przypadki, kiedy instalacja wykonana jest na żelbetonowej konstrukcji. Może wtedy dojść do przeskoku i prąd popłynie nie przewodem odprowadzającym tylko zbrojeniem bo będzie tam mu lepiej.
Uważam, że niemal w każdym przypadku umieszczenie elementów przewodzących na obiekcie wpływa na zwiększenie prawdopodobieństwa uderzeniu pioruna w ten obiekt.
Oczywiście taka instalacja odgromowa stanowi część tego obiektu i ma być wykonana w taki sposób aby to ona przejęła z możliwie maksymalnym prawdopodobieństwem przy uzasadnionych kosztach „wyładowanie na siebie”.
Problem polega na tym, że nie należy bezmyślnie rozprowadzać instalacji odgromowej po budynku bez przystosowania do takiej sytuacji instalacji w budynku, a niestety wielu o tym zapomina.
Moim zdaniem w wypowiedziach dało się odczuć brak wyczucia odnośnie problemów opisanych w tych trzech punktach czyli konsekwencji montażu instalacji ochrony odgromowej na budynku.
P.S.
Co do porównania do samochodów.
Jak napisałem w pkt. 2 montaż instalacji odgromowej zwiększa prawdobodobieństwo wystąpienia w nią wyładowania tak samo jak jazda samochodem zwiększa ryzyko wypadku samochodowego, a wszyscy chcą nimi jeździć uznając, że korzyści są dużo większe niż starty włącznie z ponoszonym ryzykiem.
Tak więc zamiast zakazywać stosowania odgromówki należy nakazywać jej wykonanie z głową i w zgodzie z przepisami tak samo jak nie należy zakazywać jazdy samochodem tylko nakazywać jeździć z głową i w zgodzie z przepisami.
Na pirata drogowego i ewentualnie „odgromowego” niestety niewielki mamy wpływ.
Koledze Krzyśkowi dziękuję za przypomnienie już historycznych materiałów. Szybko je przejrzałem, są to bardzo ciekawe dyskusje, które kiedyś były prowadzone na forum. Aż się zdziwiłem skąd miałem tyle czasu, żeby tak się rozpisać. Ale mój pogląd na sprawy nie zmienił się ani o jotę od tego z przed paru lat.
Koledze Zbyszkowi (Boniusowi) dziękuję za wyjaśnienie z porównaniem z samochodami. Wydaje mi się, że kolega popełnił mały błąd logiczny, ale do tego może wrócę, jak znajdę trochę czasu (chociaż to raczej mało istotna sprawa).
Niestety ze względu na brak czasu będę mógł tutaj się wypowiedzieć nie wcześniej niż za kilka dni.
