Ochrona od przepięć i połączenia wyrównawcze

Dyskusje tematyczne Ochrona odgromowa i przepięciowa
1

Witam ! Projektant wykonał projekt ochrony przed przepięciami
instalacji elektrycznych nn w budynku ciepłowni.
W punkcie pt. Połączenia wyrównawcze, czytamy, cytuję :

Budynek ciepłowni nie posiada głównej szyny uziemiającej
PAS oraz uziomu poza uziemieniem ochronnym i roboczym
stacji transformatorowej oraz uziemieniem ochronnym silników
6 kV. W związku z powyższym w pomieszczeniach ciepłowni
należy wykonać główną szynę uziemiającą PAS i przewody
uziemiające za pomocą bednarki FeZn 25 x 4 i złącz prod. DEHN

Szynę PAS i przewody uziemiające należy często uziemiać
za pomocą uziomów prętowych o oporności < 10 omów. Do
szyny PAS i przewodów uziemiających należy przyłączyć przewody PEN i miejsca podziału na przewód PE i N.

Uziomy szyny PAS i przewodów uziemiających należy wykonać
jako oddzielne wobec uziomów ochronnych i roboczych stacji
transformatorowej i silników 6 kV (Rozporządzenie Ministra
Przemysłu z dnia 08/10/90 roku Dziennik Ustaw Nr 81). Uziomy
szyny PAS i przewodów uziemiających powinny być tak wykonane aby nie występowały na nich napięcia rażenia przy przepływie prądu przez pozostałe uziomy. W tym celu po zakończeniu prac nalezy dokonać pomiarów napięcia rażeniowego- koniec cytatu.

Sytuacja techniczna ma miejsce na początku roku 2003.
w cieplowni istniejącej od 40 lat. Projekt wykonany w roku 2002.

Moje pytania do Kolegów brzmią ; Czy z punktu widzenia
formalno prawnego, Pan Projektant może powoływać się na
Rozporządzenia Ministra Przemysłu, skoro ono nie obowiązuje
od 8 lat ?

2/Projektant pisze, że Szynę PAS i przewody uziemiające należy często uziemiać za pomocą uziomów prętowych
o oporności < 10 omów, ale nie podaje dokładnie, jak często ??? Czy norma lub zalecenia producenta np. ograniczników klasy B, C precyzują to dokladnie ?

3/ Projektant pisze, ze do szyny PAS i przewodów uziemiających należy podłączyć przewody PEN i miejsca podzialu na przewód PE i N. Wykonawca podłączył do
głównej szyny uziemiającej PEN-y ograniczników B, C
w miejscach ich zainstalowania oraz przewody PE od ochronników klasy D.

Pytanie brzmi: A co nalezy robić
z pozostałymi PEN-ami istniejących od 40 lat rozdzielnic,
czy należy je podłączyć do GSU ? Projektant tego nie
napisał. Jednocześnie z ciekawości pomiarowiec
zmierzył impedancję pętli zwarcia L-PEN na szynach na jednej rodzielnic na poziomie 0,00 m i otrzymał wynik 0,20 oma, jeżeli
zmierzył między L a GSU, która nie będzie podłączona
do PEN-a tej rozdzielni, otrzymał wynik 0,10 oma. Proszę
zobaczyć jak poprawiłyby się warunki dla przepływu prądu
zwarcia ale rozdzielnica istniejąca nie będzie podłączona do GSU, bo nie ma tego w projekcie.

Jak Koledzy podchodzą do tematu w sytuacji opisanej, jak wyżej ?
Pozdrawiam Megabajt

2

Wiatam Wiesława i pozostałych kolegów na forum.

Kto zlecił opracowanie projektu ?
I najważniejsze - kto uzgodnił ten projekt ?. Czy tak cieniutcy są elektrycy w Radomiu.

Pozdrawiam Czesław

3

Witaj Czesławie !!!

Witam ! Elektrycy w moim mieście są cieniutcy, tylko ja
jako rodzynek odzywam się na forum. Moi znajomoi z branży
mylą Shift z Enterem.
W tym temacie masz rację !!!
Projektant otrzymał zlecenie w formie przetargu publicznego, wygrał najtańszy.
Fachowcy pewnie są, ale odpadli w wyniku przetargu. W specyfikacji istotnych warunków zamówienia był zapis a brzmiał
on tak : Liczy się cena…90 %
Dlaczego mieli nie uzgodnić ?Gdy zleceniodawca nie jest za mocny w temacie, przyjął założenie, że projektant jest fachowcem i nie wnika w szczegóły.

Ciepłownia nie jest w moim mieście a w jednym z miast województwa mazowieckiego. Jeśli zaś chodzi o wybór wykonawcy. Był przetarg i raz był unieważniony, bo była tylko
jedna oferta. Jak była jedna oferta, to gdzie są fachowcy
z województwa ?

Teraz gminy ogłaszają przetargi na swoich stronach www
i niekoniecznie musi to być www Urzędu Zamówień Publicznych. Mam okazję oglądać nowe instalacje na terenie prawie całego województwa mazowieckiego. Z tą
fachowością róźnie bywa !!!
Niech Kolega jednak zabierze głos pod względem merytorycznym.

4

Witam kolegę Wieława !


Kolego Wieławie z twojego opisu to można z grubsza zoorientować się o co chodzi, ale co stworzył projektant - bez projektu nie.
Teraz przedstawię moje zdanie jak to widzę.

Z twojego opisu wynika, że ta Ciepłownia jak szacuję jest o mocy cieplnej około 100 MW.
Zasilanie elektryczne na potrzeby Ciepłowni, odbywa się z rozdzielni 0,4 kV. Moc zainstalowaną szacuję na około 1,5 MW po stronie 0,4kV i conajmniej 0,5 MW po stronie 6kV (zasilanie silników 6kV).
Z rozdzielni 0,4kV zasilane są rozdzielnie żeliwne zloaklizowane na :

  • pompowni
  • odżużlaniu
  • nawęglaniu
  • zmiękczalni
  • cz. warsztatowej
  • itd
    Zainstalowane kotły wyposażone są indywidualnie w rozdzielnie elektryczne i szafy aparatury kontrolno-pomiarowej. Cześć adm. biurowa chyba również.
    Przypuszczam że, większa cześć rozdzielni żeliwnych zasilana jest kablami o przekrojach 120, 240 mm2.
    Cały obiekt Ciepłowni pracyje w układzie TNC.
    Jeśli się nie mylę, to Główna Szyna Wyrównawcza powinna być zlokalizowana w rozdzielni 0,4 kV. Miescowe połączenia wyrównawcze powinny w/g mnie być zlokalizowane w pobliżu rozdzielnic żeliwnych, najlepiej na konstrukcji nośnej rozdzielnicy a jeśli są to szafy- szyna wewnątrz szafy.
    Jeżeli na obiekcie są rozdzielnie z których obwody pracują w układzie TNS- rozdział PEN na N i PE następuje w tych rozdzielniach - czyli punkt rozdziału powinien być podłączony do miejscowej szyny wyrównawczej(MSW). A MSW połączona z uziemieniem lub przewodem z GSU.

Zastanawiające jest to że PEN połączony w rozdzielni nie ma połączenia z MSW ? - to jest to albo błąd projektanta albo wykonawcy.

Dlaczego gdzięś na obiekcie projektant projektuje GSU ? - nie rozumiem.

Zresztą wątpliwości mam jeszcze inne, ale tylko wizyta na obiekcie pozwoliłaby mi na stworzenie rzeczywistego obrazu.
Dlatego, na temat ochrony przepięciowej zostawiam bez komentarza.

Tyle moich wyjaśnień.

Pozdrawiam Czesław

5

Witam
Może i mało wiem ale dziwią mnie takie określenia: jak…Budynek ciepłowni nie posiada głównej szyny uziemiającej
PAS , …czy chodzi o główną szynę wyrównawczą?! tak kojarzy mi sie skrót PSA!
…Szynę PAS i przewody uziemiające należy często uziemiać
za pomocą uziomów prętowych o oporności < 10 omów.
Czy szynę PAS należy uziemiać czy łączyć z uziomem?!
Czy przewody uziemiające nie łączą GSW z uziomem?.
Może tochę wyjasnień PSA,GSU,GSW.
Bedę wdzięczny.
Pozdrawiam.

6

Witam

Skrót PAS - jak pisze kolega Megabajt użył projektant.

Wyjaśnienia odnośnie terminologii :

Połączenia wyrównawcze główne - skrót PWG :

  • Główna szyna uziemiająca lub główny zacisk uziemiający _ skrót GSU (GZU)
  • Przewody połączeń wyrównawczych _ skrót CC

Czyli mamy zależność PWG = GSU + CC
a jeżeli zamiast szyny jest zacisk PWG = GZU + CC

======================================
analogicznie :
Połączenia wyrównawcze dodatkowe (miejscowe) - skrót PWD :

  • Dodatkowa (miescowa) szyna wyrównawcza lub zaciski _ skrót DSW, DZW, (MSW), (MZW)
  • Przewody połączeń wyrównawczych _skrót CC

i jak wyżej PWD = DSW + CC lub PWD = MSW +CC
dla zacisków PWD = DZW + CC lub PWD = MZW +CC

=======================================
Używane skróty j.w spotka kolega w “Komentarzu do normy PN-IEC 60364” - PWG, PWD, CC w publikacjach i wydawnictwach- pozostałe

Pozdrawiam Czesław

7

Witam
Kolego Czesławie
Dziękuję Koledze za wyjaśnienia.
Ale.. skrót PAS…taki używa producent DEHN na GSU.
Zadając pytanie chciałem zwrócić uwagę na dowolność tworzenia skrótów.
Jeszcze E- przewód uziemiający
GSW- główna szyna wyrównawcza
A może PW- połączenie wyrównawcze lub pierścień wyrównawczy.
Czy nie powinny nas obowiązywać oznaczenia międzynarodowe?!.
Przecież można użyć F –przewód fazowy zamiast L.
Może się mylę ale …czy przypadkiem szynę PAS czyli wg normy GSU należy połączyć z uziomem przewodem uziemiającym … nie rozumiem …przewody uziemiające należy często uziemiać???..czy przypadkiem pierścienia wyrównawczego , GSU lub GSW nie należy łączyć z uziomem przewodem uziemiającym???
Pozdrawiam

8

Witam
Czy możliwe jest wykonanie tylu oddzielnych uziemień w obiekcie dość małym i w taki sposób by podczas ekspolatacji pozostały trwale rozdzielone? Jak oddzielić uziemienie ochronne silnika SN od uziemienia ochronnrgo jego obwodów pomocniczych? Silniki połączone są z rurociągami i czy są odpowiednie wstawki?
Jak wygląda sieć zasilająca SN, czy są połączenia z uziomem stacji zasilającej?
Pozdrawiam

9

Witam kolegę PEK


_:idea: cytat:Jak wygląda sieć zasilająca SN, czy są połączenia z uziomem stacji zasilającej?

_
Otóż, wszystkie Ciepłownie o mocy rzędu 100 - 200 [MW] budowane w latach 60-90 posiadają dwustronne zasilanie SN -kablowe, napowietrzne lub kablowo-napowietrzne.
W związku z tym na terenie ciepłowni zlokalizowana jest jest rozdzielnia SN, rozdzielnia 6kV - zasilająca silniki 6kV, oraz rozdzielnia 0,4kV. Rozdzielnie SN i silniki 6kV podłączne są do niezależnych uziomów. Silnik 6kV posiadają niazależną podstawę fundamentową oraz oddzielone są od pompy tarczami sprzęgłowymi z izolacją. Czyli praktycznie uziemienie ochronne silników 6kV jest oddzielone od instalacji technologicznej. Najcześciej rozdzielnia 6kV jest w pobliżu silników 6kV.

Pozdrawiam Czesław :smiley: :lol:

PS . próba pisania w różnych kolorach - czy działa

10

Witam
Czy badał (mierzył) Pan efekty tego rozdzielenia uziemień silnika i rozdzielni SN? Przy zwarciu dwufazowym z ziemią (jedna faza w silniku, druga faza w rozdzielni, niektózy nie uznają takich zwarć) mamy całe napięcie rozłożone na te dwa uziemienia. Co nam daje takie rozdzielenie uziemień?
Pozdrawiam

11

Witam kolegę PEC

Przepraszam, ale niedopowiedziałem do końca w poprzednim poście. Otóż uziemienie ochronne jest wspólne dla rozdzielnia SN i silników 6kV oraz niezależne od uziemienia GPW i MPW po stronie 0,4 kV.

Pozdrawiam Czesław

12

Witam kol. Czeslawa
cd
Czyli uziemienie rozdzielni 6kV i slników 6 kV są wspólne. A co uziemieniem ochronnym trafo 6/0.4 kV i z uziemieniem roboczym strony 0.4 kV? Czy są to osobne uziomy?
pozdrawiam

13

Witam kolegę Pek

Na cd pytań kolegi, już jednoznacznych odpowiedzi nie będzie. Gdyż, dochodzimy do zasadniczego pytania, czy uziemienie robocze transformatora Sn/0,4kV jest połączone z uziemieniem ochronnym transformatora?. Odpowiedź na to pytanie uzależniona jest od uzgodnień z ZE na etapie projektu.
A tak na marginesie sam jestem ciekawy, które ZE preferują te połączenia a które nie ?
Może kolega coś więcej wie na ten temat :question:

Pozdrawiam Czesław

14

Witam kol. Czesława
Jednoznacznych, a raczej takich samych, rozwiązań nie ma, ale jest ich w sumie niewiele.
Faktycznie pytanie, czy uziemienie robocze transformatora Sn/0,4kV jest połączone z uziemieniem ochronnym transformatora, jest dla szerokiej rzeszy użytkowników (nie tylko elektryków) bardzo ważne. Nie mam przekrojowych danych. Może koledzy z energetyki nam podadzą jak jest u nich.
Ja sprowokuję. Znam wytycznne niektórych zakładów, w których uziemienie ochronne trafo przyłączone ma być do przewodów uziemiających pomalowanych na zielożółto, a punkt gwiazdowy do pomalowanych na niebiesko i już jest rozdzielone uziemienie. Oczywiście w dalszej części pisze, że przewody te należy przyłączyć do uziomu, oczywiście tego samego.
Moim zdaniem, w wiekszości przypadków uziemienia rozdzielone są nimi tylko z nazwy.
Pozdrawiam

15

Z racji iz gro moich pomiarow to stacje S/N odpowiadam, iz na terenie Dolnego Slaska nowobudowane stacje S/N maja rozdzielone uziemienia na ochronne - “żółtozielone” (korpus trafo) odzielnie tez “żółtozielone” korpus rozdzielni S/N i N/N oraz oddzielne uziemienie punktu zerowego trafo - niebieski. Oczywiscie wszystkie te punkty zbiegaja sie w ziemi jako jedno uziemienie - najczesciej zespawane bednarki. Kazde z tych odejsc ma oczywiscie punkt kontrolny.

Pozdro

16

Echh ten brak mozliwosci edycji posta … :frowning:
Panie Adminie - to jest uciazliwe :frowning:

Przepraszam —> zapomnialem dodac iz chodzi mi o stacje 20kV.

17

Witam kol. Edie
Czy tak wykonane uziemienia są rozdzielonymi? Rozdzielone są tylko przewody uziemiające.
Wychodzimy z takiej stacji linią nn np do przyłącza odległego o 50 m, tam mamy rozdzielenie PEN, idziemy dalej PE do domu i tam mamy do niej przyłączone rury, bądź coś innego. Pytanie - czy tam też Kolega robi pomiary? Przecież jest tam tak samo daleko “elektrycznie” jak do każdej lampy na stacji SN/nn. Podczas doziemienia SN na stacji prawie wszędzie będzie identyczne napięcie uziomowe, również u odbiorcy. Czy nie?
Pozdrawiam