Składanie szynoprzewodoów na obiekcie na stacji 400kV z izolacją gazową to precyzyjna robota. Każdy pyłek w środku to problem z pomiarem izolacji po montażu.
1 polubienie
Wygląda jakby montowali statek kosmiczny 
Ale fakt, we współczesnej energetyce SF6 czyni cuda. Pamiętam jak byłem na w technikum na praktykach w Tauronie, i szef jednostki zrobił nam wycieczkę po różnych tego typu obiektach. Najpierw była stara, chociaż powinienem raczej powiedzieć, tradycyjna, stacja GPZ. 2 linie 110kV lub 2200kV, i odejścia na SN. Cała sekcja WN wielkości boiska. Później pojechaliśmy na obiekt w którym część WN znajdowała się w sporej hali, ale sam osprzęt był stosunkowo niewielki. Zdziwiło mnie mocno, jak przez wizjer sobaczyłem szyny fazowe między którymi było 110kV, a oddalone od siebie były jedynie o jakieś 7cm. Szaleństwo. 90% objętości całej instalacji zajmowały nie szyny czy gaz, a rury by ten gaz utrzymać.
Na podłodze hali leżały ogromne ilości much. Chyba nie spodobała im się obecność gazu 
Muchy padły raczej z głodu, gaz SF6 nie może się wydostawać z urządzeń.
Nie znam się na muchach (prócz tego że mucha żyje 3 dni, a wk… 2 tygodnie ), ale wiem że SF6 nie da się oddychać i trudno go usunąć z płuc. Tak, muchy nie mają płuc.
Przed wejściem do rozdzielni WN trzeba było sprawdzić poziom gazu w pomieszczeniu. Nad drzwiami były wskaźniki i lampy ostrzegawcze. Do tego, z tego co kojarzę, z tego pomieszczenia do piwnicy prowadzone były specjalne kanały wentylacyjne z poziomu podłogi, by ewentualny gaz zbierał się w piwnicy i z niej był wyciągany wentylatorami na zewnątrz. Nie wiem tylko minimalny upływ gazu jest czymś normalnym i są określone limity ile gazu może uciekać, czy to sytuacja typowo awaryjna. Podejrzewam, że w razie ewentualnego wycieku, gaz jest na bieżąco uzupełniany i jest planowany przegląd w przyszłości, aniżeli natychmiastowe wyłączenie całej stacji.
Mnie to do złudzenia przypomina elektrodę elektrofiltra. Różnica taka, że tu jedynie 90kV i to wyprostowane. Tam nie może być pyłków a tu instalacja do ich wyłapywania.
SF6 jest gazem cieplarnianym i za chwilę nie będzie można zabudowywać urządzeń które go zawierają. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573, od 2026 nie wolno go stosować w urządzeniach SN do 24 kV, od 2028 w większości rozdzielni o napięciach 52 - 145 kV (a więc 110 kV - z uwagi na terminy dostaw i długość cyklu inwestycyjnego obiektów WN już teraz projektowanie na tym jest mocno ryzykowne) a całkowity zakaz w energetyce od 2032. Z napięciem SN do 24 kV nie ma większego problemu - tu wykonania z SF6 są w zdecydowanej mniejszości. Co do napięć WN problem jest - olej w wyłącznikach został wyparty wyłącznie przez SF6 oraz w izolacji SF6 wykonywane są małogabarytowe rozdzielnie WN (tzw. wykonanie GIS). Obecnie na rynku oferowane są już wyłączniki z innym gasiwem np. przez Siemens i GE (prawdopodobnie jakieś wymyślne wykonania komór powietrznych lub próżniowych - nie jestem pewien), ale póki co sądwa razy droższe od wyłączników z SF6.
Każdy aparat z SF6 ma czujnik ciśnienia gazu, który po obniżeniu ciśnienia blokuje sterowanie wyłącznika i uruchamia alarm który powinien spowodować operacyjne odłączenie aparatu od napięcia. Czujniki gazu w pomieszczeniu sątylko dodatkowym środniem ostrożności i nie wszędzie są wymagane. Muchy nie będą padać od SF6.
A mają już jakiś zamiennik dla SF6? Nie pamiętam wartości, ale pamiętam że wśród różnych gazów, wytrzymałość dielektryczna SF6 jest wręcz absurdalna.
Na pewno Hitachi ma swój produkt o nazwie EconiQ i tam zamiast SF6 jest mieszanka gazów (coś na bazie azotu z dodatkiem fluoroketonu, cokolwiek to jest). Wydaje mi się, że teraz trwa “walka” o rynek aby jak najszybciej zacząć sprzedawać technologię i mieć referencje.
GE Vernova również ma “Green Gas for Grid”.
Wszystkie większe firmy to już ogarnęły lub nad tym pracują. Jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. Polecam podcast (niestety po angielsku) gdzie jest mowa o rozwiązaniach, gdzie można SF6 wymienić na inny gaz bez wymiany aparatury pierwotnej. Wymiana gazu oraz urządzeń pomocniczych, które obsługują instalację gazową.
Jacek
Fluoroketon C5, używany też jako środek chłodniczy i gaśniczy. Jak sama nazwa wskazuje - jest on gazem fluorowanym więc również będzie zakazany. Pytanie czy gazy te będą zakazane całkowicie, czy może dopuszczone w określonych stężeniach. Do tego jest on w internecie opisywany jako “zielony gaz do rozłączników WN”. Mam sprzeczne informacje.
Mimo wszystko ponownie to co napisałem - SF6 ma właściwości dielektryczne wielokrotnie wyższe niż cokolwiek innego.
O ile pamiętam, dyrektywa - jak to zwykle - dotyczy instalowania urządzeń z SF6 a nie ich eksploatacji. Nie sądzę aby w przewidywalnej przyszłości zachodziła potrzeba wymiany SF6 na inny gaz w aparaturze już przyjętej do eksploatacji.